Chuyển đổi số phải tạo ra những thay đổi thực chất trong hoạt động của cơ quan nhà nước, mang lại thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp; lấy kết quả sử dụng thực tế làm thước đo thay vì chỉ dừng ở việc ban hành văn bản, xây dựng phần mềm hay hoàn thành các chỉ tiêu trên giấy. Đây là tinh thần xuyên suốt Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị.

Ngày 11/7/2026, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ban hành Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. Kế hoạch được triển khai trong 100 ngày làm việc, từ ngày 10/7 đến hết ngày 30/11/2026. Đây không đơn thuần là một đợt thi đua nhằm tăng số lượng phần mềm, tài khoản hay các cuộc họp về chuyển đổi số. Mục tiêu cốt lõi là tập trung nhận diện, xử lý những vướng mắc đang cản trở hoạt động của cơ quan, đơn vị và gây bất tiện cho người dân, doanh nghiệp. Thực tế cho thấy, ở một số nơi vẫn còn tình trạng phần mềm chưa liên thông, dữ liệu chưa đồng bộ, cán bộ phải nhập đi nhập lại cùng một thông tin; người dân phải cung cấp nhiều lần những giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có; hồ sơ được thực hiện trực tuyến nhưng vẫn phải bổ sung hồ sơ giấy. Vì vậy, chuyển đổi số chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp công việc được giải quyết nhanh hơn, chính xác hơn, minh bạch hơn và người dân được phục vụ thuận tiện hơn.

Tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” từ thực tiễn

Kế hoạch tập trung xử lý những khó khăn, vướng mắc liên quan đến thể chế, cơ chế chỉ đạo, điều hành; hạ tầng và thiết bị số; dữ liệu số; các nền tảng, hệ thống dùng chung; dịch vụ công trực tuyến; phát triển kinh tế số, xã hội số; nguồn nhân lực; tài chính, tiến độ giải ngân và kỷ luật, trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Qua đó, hướng tới khắc phục tình trạng đầu tư phân tán, sử dụng nhiều phần mềm có chức năng tương đồng, dữ liệu bị chia cắt, hệ thống trùng lặp hoặc đã được đầu tư nhưng chưa khai thác, phát huy hiệu quả. Điểm nhấn quan trọng là không đánh giá chuyển đổi số bằng số lượng báo cáo, văn bản hay kế hoạch, mà bằng sản phẩm và hiệu quả thực tế. Đối với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, nền tảng và dịch vụ số, yêu cầu đặt ra là phải vận hành được trong thực tế, có dữ liệu để khai thác, có cán bộ, người dân hoặc tổ chức sử dụng, có kết quả và minh chứng cụ thể, đồng thời bước đầu tạo ra giá trị, hiệu quả thiết thực. Việc triển khai được thực hiện theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”; người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm và kết quả cuối cùng.

Người dân là đối tượng thụ hưởng trực tiếp

Khi các “điểm nghẽn” được tháo gỡ, người dân sẽ được hưởng những lợi ích thiết thực từ quá trình chuyển đổi số.

Đó là giảm số lần phải kê khai cùng một thông tin; hạn chế việc photo, sao y, nộp lại giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có trong cơ sở dữ liệu; dễ dàng theo dõi tình trạng giải quyết hồ sơ; giảm thời gian đi lại, chờ đợi và bổ sung hồ sơ.

Các dịch vụ công trực tuyến cũng phải ngày càng thuận tiện, dễ sử dụng, hướng tới chấm dứt tình trạng “nộp hồ sơ trực tuyến nhưng vẫn phải đến trực tiếp”. Việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân cũng từng bước được thực hiện minh bạch, nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Mục tiêu cuối cùng là giảm thao tác thủ công, giảm giấy tờ, giảm thời gian và chi phí, đồng thời nâng cao chất lượng quản trị, điều hành và phục vụ Nhân dân của hệ thống chính trị.

Mỗi cán bộ, công chức phải là một chủ thể chuyển đổi số

Để chuyển đổi số đi vào thực chất, trước hết cần có sự thay đổi từ tư duy, phương pháp làm việc và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức. Mỗi cán bộ cần chủ động sử dụng hiệu quả các nền tảng số được triển khai; thường xuyên cập nhật, làm sạch dữ liệu; thực hiện đúng quy trình; bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và dữ liệu của cơ quan; đồng thời sẵn sàng thay đổi phương thức làm việc, không duy trì thói quen cũ khi đã có giải pháp hiệu quả hơn. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân. Một hệ thống dù hiện đại đến đâu nhưng khó sử dụng, thường xuyên xảy ra lỗi hoặc không giải quyết được yêu cầu thực tế thì chưa thể coi là chuyển đổi số thành công.

Cùng với đó, cần tăng cường bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân; ưu tiên kết nối, tích hợp, chia sẻ và khai thác hiệu quả các nền tảng dùng chung, hạn chế đầu tư mới những hệ thống trùng lặp về chức năng.

Chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan nhà nước hay đội ngũ cán bộ công nghệ. Mỗi người dân cũng là một chủ thể của quá trình chuyển đổi số.

Người dân được khuyến khích chủ động tìm hiểu, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tài khoản định danh điện tử và các kênh thông tin chính thống; đồng thời phản ánh kịp thời những thủ tục còn rườm rà, hệ thống khó sử dụng, lỗi kỹ thuật hoặc việc yêu cầu cung cấp lại những giấy tờ, thông tin không cần thiết. Mỗi phản ánh đúng địa chỉ, mỗi góp ý từ thực tiễn sẽ góp phần giúp cơ quan chức năng nhận diện chính xác hơn những điểm nghẽn để kịp thời xử lý.

100 ngày là một khoảng thời gian cụ thể, nhưng mục tiêu hướng tới là sự thay đổi lâu dài: xây dựng hệ thống chính trị vận hành đồng bộ, thông suốt, an toàn, dựa trên dữ liệu; nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và phục vụ Nhân dân.

Chuyển đổi số không phải là việc riêng của cán bộ công nghệ. Đó là trách nhiệm của từng cơ quan, từng cán bộ, công chức và sự đồng hành, tham gia tích cực của mỗi người dân – để chuyển đổi số thực sự “làm thật, dùng thật, hiệu quả thật”./.