Ngày 02/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Nghị quyết xác định những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác người Việt Nam ở nước ngoài; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường hợp tác quốc tế và phát huy nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, góp phần tạo động lực để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Người Việt Nam ở nước ngoài là nguồn lực chiến lược quan trọng của đất nước

Sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 26/3/2004 của Bộ Chính trị, công tác người Việt Nam ở nước ngoài đã có nhiều chuyển biến căn bản, toàn diện, góp phần nâng cao nhận thức, thống nhất hành động từ Trung ương đến địa phương, cả trong nước và nước ngoài. Hiện cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có hơn 6,5 triệu người tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, không ngừng lớn mạnh, phát triển và có cuộc sống ngày càng ổn định. Tỷ lệ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân và lao động kỹ thuật cao ngày càng tăng, độ tuổi ngày càng trẻ; một số người đã nắm giữ vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị nước sở tại. Đại đa số đồng bào hội nhập tốt, tích cực gìn giữ truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc, hướng về Tổ quốc và có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, phát triển, bảo vệ đất nước cũng như tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam với các quốc gia. Bên cạnh những kết quả đạt được, Nghị quyết cũng thẳng thắn chỉ rõ một số hạn chế như: địa vị pháp lý, đời sống của cộng đồng người Việt Nam tại một số nước còn khó khăn; việc phát huy nguồn lực của cộng đồng phục vụ phát triển đất nước chưa tương xứng với tiềm năng; cơ chế phối hợp liên ngành có lúc, có nơi còn thiếu đồng bộ.

Một trong những quan điểm xuyên suốt của Nghị quyết số 23-NQ/TW là tiếp tục khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia; là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới; đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Nghị quyết đặt ra yêu cầu nâng tầm tư duy đối với công tác người Việt Nam ở nước ngoài, từ vận động, tập hợp, chăm lo sang đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực, tạo điều kiện để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu hơn vào hành trình hội nhập, xây dựng và phát triển đất nước. Đảng, Nhà nước có trách nhiệm chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng, phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn của người Việt Nam ở nước ngoài.

Đặc biệt, Nghị quyết tiếp tục đề cao tinh thần đại đoàn kết, hòa hợp dân tộc; phát huy ý thức dân tộc, lòng yêu nước, niềm tự hào và khát vọng phát triển. Đảng, Nhà nước trân trọng, cầu thị, lắng nghe các ý kiến đóng góp xây dựng, kể cả những quan điểm khác biệt nhưng không phương hại đến lợi ích quốc gia - dân tộc; hướng tới xóa bỏ định kiến, gác lại quá khứ, cùng chung sức xây dựng đất nước.

Xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đoàn kết, phát triển, gắn bó với quê hương

Nghị quyết xác định mục tiêu xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có địa vị pháp lý vững chắc, hòa nhập sâu rộng và phát triển ổn định; giữ gìn, lan tỏa truyền thống đoàn kết, bản sắc văn hóa, lịch sử và tiếng Việt cho thế hệ trẻ và các thế hệ mai sau. Đồng thời, phát huy vai trò của mỗi người Việt Nam ở nước ngoài như một “đại sứ văn hóa, đất nước và con người Việt Nam”, qua đó góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao sức mạnh mềm và uy tín quốc gia.

Nghị quyết cũng đặt trọng tâm vào việc khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước, khát vọng cống hiến, tinh thần tự hào dân tộc; phát huy vai trò cầu nối hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam với thế giới và nguồn lực của cộng đồng trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, văn hóa, y tế, giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cùng với đó là yêu cầu hoàn thiện cơ chế, chính sách đồng bộ, đột phá, tạo môi trường thuận lợi để kết nối, thu hút và phát huy trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ và thế hệ trẻ người Việt Nam trên toàn cầu.

Tập trung thực hiện 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Nghị quyết số 23-NQ/TW xác định 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu.

Thứ nhất, tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Các cấp ủy, tổ chức đảng cần tăng cường nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, chân thành lắng nghe ý kiến đóng góp; kịp thời giải quyết những nguyện vọng hợp pháp, chính đáng của người Việt Nam ở nước ngoài.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để đồng bào Việt Nam ở nước ngoài nâng cao vị thế, uy tín, phát huy tiềm năng, thế mạnh và đóng góp cho quê hương, đất nước. Trong đó, chú trọng các chính sách đột phá để thu hút chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ và thế hệ trẻ; tạo thuận lợi trong giải quyết các vấn đề về quốc tịch, nhà ở, đầu tư; tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Thứ ba, xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đoàn kết, phát triển và tích cực hướng về quê hương, đất nước. Chú trọng củng cố các hội đoàn, mạng lưới người Việt Nam ở nước ngoài; phát huy đội ngũ nòng cốt, nhất là thế hệ trẻ; đẩy mạnh đại đoàn kết, hòa hợp dân tộc; đồng thời nâng cao hiệu quả công tác bảo hộ công dân, tư vấn và hỗ trợ pháp lý.

Thứ tư, phát huy hiệu quả nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển nhanh, bền vững và bảo vệ Tổ quốc. Nghị quyết đặc biệt chú trọng thu hút chuyên gia, trí thức, nhà khoa học và nhân tài trong những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học; đồng thời tạo điều kiện để doanh nhân, doanh nghiệp người Việt Nam ở nước ngoài đầu tư, kinh doanh, chuyển giao công nghệ, kết nối chuỗi cung ứng, hệ sinh thái khởi nghiệp giữa Việt Nam và thế giới.

Thứ năm, phát huy vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài trong gìn giữ tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường gắn kết với quê hương, đất nước. Nghị quyết yêu cầu đổi mới phương thức nghiên cứu, giảng dạy, tôn vinh tiếng Việt; phát huy vai trò “đại sứ văn hóa”, “đại sứ hữu nghị”; đồng thời quan tâm thế hệ trẻ thông qua các hoạt động giáo dục truyền thống, lịch sử, văn hóa, trải nghiệm, về nguồn, học tập, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và giao lưu Nhân dân.
Thứ sáu, phát huy vai trò chủ thể của người Việt Nam ở nước ngoài trong công tác thông tin, tuyên truyền. Khuyến khích đồng bào tích cực quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam; chia sẻ thông tin khách quan, chính xác về tình hình phát triển, uy tín, vị thế của Việt Nam; đa dạng hóa phương thức truyền tải thông tin trên các nền tảng số.

Thứ bảy, kiện toàn tổ chức bộ máy, tăng cường cơ chế phối hợp và nguồn lực cho công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Bộ Ngoại giao được xác định là cơ quan đầu mối tham mưu chiến lược, điều phối, thống nhất quản lý nhà nước; các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trực tiếp triển khai thực hiện. Các ban, bộ, ngành, địa phương chủ động gắn công tác người Việt Nam ở nước ngoài với chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực và địa bàn.

Nghị quyết số 23-NQ/TW đặt ra yêu cầu các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương và các cơ quan liên quan tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ; thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, giám sát. Đảng ủy Chính phủ có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo khẩn trương thể chế hóa thành các cơ chế, chính sách và xây dựng Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết.

Nghị quyết số 23-NQ/TW thay thế Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 26/3/2004 và các văn bản chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác người Việt Nam ở nước ngoài; Nghị quyết được phổ biến đến chi bộ.

Việc ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW tiếp tục khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Đảng đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời thể hiện bước phát triển mới về tư duy trong công tác này: không chỉ tập hợp, chăm lo mà hướng mạnh tới đồng hành, kết nối, kiến tạo và phát huy nguồn lực. Qua đó, sức mạnh, trí tuệ, khát vọng và tình yêu quê hương của hàng triệu người Việt Nam trên khắp thế giới được kết nối chặt chẽ hơn với sức mạnh trong nước, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao vị thế quốc gia và chung sức xây dựng đất nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.