Theo Luật số 107/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp, từ ngày 01/7/2026, cơ quan, tổ chức, cá nhân không được tùy tiện yêu cầu người dân cung cấp thông tin lý lịch tư pháp hoặc Phiếu lý lịch tư pháp số 1, trừ những trường hợp được pháp luật quy định. Quy định mới nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tăng cường khai thác, sử dụng dữ liệu số và giảm giấy tờ, chi phí, thời gian thực hiện thủ tục cho người dân.

Theo đó, việc yêu cầu cung cấp thông tin lý lịch tư pháp hoặc Phiếu lý lịch tư pháp số 1 chỉ được thực hiện trong các trường hợp được quy định tại luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc nghị định, nghị quyết của Chính phủ.

Các trường hợp ngoại lệ chủ yếu liên quan đến việc tuyển dụng, cấp giấy phép, chứng chỉ hành nghề đối với ngành nghề, vị trí việc làm có liên quan đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng; hoặc nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của cá nhân trong các giao dịch liên quan trực tiếp đến đối tượng yếu thế trong xã hội

Khi cần sử dụng thông tin lý lịch tư pháp, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm chủ động khai thác thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thay vì yêu cầu người dân phải tự mình cung cấp hoặc nộp Phiếu lý lịch tư pháp.

Đáng chú ý, Phiếu lý lịch tư pháp được cấp dưới dạng điện tử hoặc bản giấy có giá trị pháp lý như nhau. Trường hợp Phiếu điện tử đã được cấp, thông tin lý lịch tư pháp được cập nhật, hiển thị trên ứng dụng VNeID và có giá trị pháp lý như Phiếu lý lịch tư pháp.

Đối với người có định danh điện tử, thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp được thực hiện trực tuyến, không phụ thuộc địa giới hành chính. Người nước ngoài hoặc người chưa có định danh điện tử có thể thực hiện thủ tục trực tiếp hoặc thông qua dịch vụ bưu chính.

Quy định mới góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực lý lịch tư pháp, tăng cường liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước, đồng thời bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.