Nhằm tiếp tục hoàn thiện các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 04/10/2024 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 31/8/2026.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 16 về xử phạt đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai, đồng thời bổ sung quy định về trường hợp không áp dụng xử phạt.

Theo đó, phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định tại các điểm a, b, i, k, l, m và q khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai, trừ trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua việc thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 127 Luật Đất đai.

Các trường hợp phải thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định gồm: 

- Chuyển đổi, chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế quyền sử dụng đất; 

- Góp vốn bằng quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất; 

- Chuyển nhượng dự án có sử dụng đất; 

- Thay đổi tên người sử dụng đất; 

- Thay đổi quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất do chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi mô hình tổ chức hoặc theo thỏa thuận của các thành viên hộ gia đình, vợ chồng hoặc nhóm người cùng sử dụng đất; 

- Thay đổi theo kết quả hòa giải thành, bản án, quyết định của cơ quan có thẩm quyền; xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền đối với thửa đất liền kề; 

- Thay đổi về những hạn chế quyền của người sử dụng đất; bán, điều chuyển hoặc chuyển nhượng quyền sử dụng đất là tài sản công theo quy định của pháp luật.

Việc đăng ký biến động đất đai có ý nghĩa quan trọng trong việc cập nhật, chỉnh lý thông tin hồ sơ địa chính, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, đồng thời tạo cơ sở pháp lý thuận lợi trong quá trình thực hiện các giao dịch, thủ tục hành chính liên quan đến đất đai.

Để tránh bị xử phạt vi phạm hành chính và bảo đảm quyền lợi của mình, khi phát sinh các trường hợp thuộc diện phải đăng ký biến động, người sử dụng đất có thể thực hiện đăng ký biến động tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã theo đúng thời hạn quy định của pháp luật.

Việc ban hành Nghị định số 281/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tăng cường ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân trong quá trình quản lý, sử dụng đất.