Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế, đồng thời tiếp tục cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BTC (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026), hướng dẫn chi tiết việc thực hiện giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với cá nhân và hộ kinh doanh. Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư là đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục đối với các trường hợp có số thuế phải nộp thấp và quy định rõ thành phần hồ sơ đối với người nộp thuế gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn hoặc mắc bệnh hiểm nghèo.

1. Đơn giản hóa thủ tục đối với trường hợp số thuế phải nộp nhỏ

Thông tư 89/2026/TT-BTC đã có bước cải cách đáng kể khi cho phép người nộp thuế tự xác định việc miễn, giảm thuế đối với những trường hợp có số thuế phát sinh thấp, qua đó giảm bớt hồ sơ, giấy tờ và thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

Theo quy định, cá nhân có số thuế thu nhập cá nhân phải nộp thêm sau quyết toán từ 50.000 đồng trở xuống đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công và hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có tổng số tiền thuế phải nộp trong năm từ 50.000 đồng trở xuống (bao gồm thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt và các khoản thuế khác theo quy định) không phải lập hồ sơ đề nghị miễn, giảm thuế riêng. Thay vào đó, người nộp thuế chỉ cần kê khai nội dung miễn, giảm ngay trên hồ sơ khai thuế hoặc hồ sơ quyết toán thuế. Quy định này góp phần giảm đáng kể số lượng hồ sơ phải nộp, tạo thuận lợi cho người dân và hộ kinh doanh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

2. Quy định cụ thể hồ sơ giảm thuế đối với người gặp khó khăn đột xuất

Đối với các trường hợp gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn hoặc mắc bệnh hiểm nghèo làm ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hiện nghĩa vụ thuế, Thông tư quy định rõ thành phần hồ sơ để cơ quan thuế có căn cứ xem xét giảm thuế theo đúng quy định của pháp luật.

- Trường hợp bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh hoặc hỏa hoạn: Người nộp thuế cần chuẩn bị Văn bản đề nghị giảm thuế theo Mẫu số 01/MGTH; văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận thời gian, địa điểm xảy ra thiên tai, dịch bệnh hoặc hỏa hoạn theo Mẫu số 02/MGTH; tài liệu xác định giá trị thiệt hại về tài sản; giấy tờ liên quan đến việc bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm hoặc của tổ chức, cá nhân gây thiệt hại (nếu có); các chứng từ chứng minh chi phí thực tế để khắc phục hậu quả và hồ sơ khai thuế hoặc quyết toán thuế của kỳ đề nghị giảm thuế nếu chưa thực hiện kê khai. Việc chuẩn bị đầy đủ các tài liệu trên sẽ giúp cơ quan thuế có căn cứ xem xét, giải quyết hồ sơ nhanh chóng, đúng quy định.

- Trường hợp gặp tai nạn: 

Đối với người nộp thuế bị tai nạn, hồ sơ đề nghị giảm thuế gồm: Văn bản đề nghị giảm thuế theo Mẫu số 01/MGTH; văn bản xác nhận thời gian, địa điểm xảy ra tai nạn hoặc giấy xác nhận mức độ thương tật của cơ sở y tế; giấy tờ bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm hoặc văn bản thỏa thuận bồi thường (nếu có); chứng từ chứng minh các khoản chi thực tế để khắc phục hậu quả tai nạn và hồ sơ khai thuế hoặc quyết toán thuế theo quy định. Những giấy tờ này là căn cứ để cơ quan thuế đánh giá mức độ thiệt hại và xem xét mức giảm thuế phù hợp.

- Trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo: Đối với cá nhân mắc bệnh hiểm nghèo, hồ sơ bao gồm Văn bản đề nghị giảm thuế theo Mẫu số 01/MGTH; hồ sơ bệnh án, bản tóm tắt bệnh án hoặc sổ khám bệnh theo quy định của pháp luật về khám, chữa bệnh; hóa đơn, chứng từ chi phí khám, chữa bệnh hoặc hóa đơn mua thuốc kèm đơn thuốc của bác sĩ và hồ sơ khai thuế hoặc quyết toán thuế của kỳ đề nghị giảm thuế.

Đây là những tài liệu quan trọng chứng minh tình trạng sức khỏe cũng như chi phí điều trị thực tế của người nộp thuế để cơ quan thuế xem xét giải quyết.

3. Thời hạn giải quyết hồ sơ

Để bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế, Thông tư quy định rõ quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ giảm thuế. Theo đó, nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc cần bổ sung thông tin, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ, cơ quan thuế sẽ có văn bản yêu cầu người nộp thuế giải trình hoặc bổ sung tài liệu. Sau khi nhận được yêu cầu, người nộp thuế có 10 ngày làm việc để hoàn thiện hồ sơ theo quy định. Việc nộp bổ sung đúng thời hạn sẽ giúp quá trình giải quyết hồ sơ được thực hiện nhanh chóng, tránh kéo dài thời gian xử lý.

Thông tư cũng quy định toàn bộ hồ sơ, văn bản gửi cơ quan thuế phải được lập bằng tiếng Việt. Trường hợp tài liệu bằng tiếng nước ngoài thì người nộp thuế phải dịch sang tiếng Việt và chịu trách nhiệm về tính chính xác của bản dịch. Bên cạnh đó, người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp được khuyến khích thực hiện thủ tục theo phương thức điện tử để tiết kiệm thời gian, giảm chi phí đi lại, đồng thời thuận tiện trong việc theo dõi tình trạng xử lý hồ sơ và nhận thông báo từ cơ quan thuế.

4. Chủ động lưu giữ chứng từ để bảo đảm quyền lợi

Để việc xem xét giảm thuế được thực hiện thuận lợi, cá nhân và hộ kinh doanh nên chủ động lưu giữ đầy đủ các hồ sơ, chứng từ, hóa đơn và tài liệu liên quan đến thiệt hại hoặc chi phí khắc phục hậu quả phát sinh. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu không chỉ giúp rút ngắn thời gian giải quyết mà còn bảo đảm người nộp thuế được hưởng đầy đủ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước theo quy định.

Thông tư số 89/2026/TT-BTC tiếp tục khẳng định định hướng cải cách thủ tục hành chính, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế. Những quy định mới về miễn, giảm thuế không chỉ giảm bớt thủ tục hành chính đối với các khoản thuế nhỏ mà còn tạo điều kiện để người dân, hộ kinh doanh gặp khó khăn sớm tiếp cận chính sách hỗ trợ của Nhà nước, góp phần ổn định sản xuất, kinh doanh và đời sống.