Hỗ trợ lương thực, nhu yếu phẩm; hỗ trợ người bị thương nặng; chi phí mai táng; làm mới, sửa chữa nhà ở và di dời nhà ở khẩn cấp là những chính sách trợ giúp đáng chú ý được Chính phủ quy định tại Nghị định số 335/2026/NĐ-CP, nhằm kịp thời hỗ trợ người dân khắc phục khó khăn, ổn định cuộc sống khi gặp thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn nghiêm trọng hoặc các sự kiện bất khả kháng.

Hỗ trợ lương thực, nhu yếu phẩm thiết yếu

Theo Điều 12 Nghị định, đối với hộ thiếu đói dịp Tết Nguyên đán, mức hỗ trợ là 15 kg gạo/người/tháng trong thời gian 01 tháng cho mỗi đợt hỗ trợ.

Đối với người thiếu đói do thiên tai, hỏa hoạn, mất mùa, giáp hạt hoặc lý do bất khả kháng khác, được hỗ trợ 15 kg gạo/người/tháng, thời gian hỗ trợ không quá 03 tháng cho mỗi đợt, từ nguồn lực của địa phương và nguồn dự trữ quốc gia. 

Đối tượng có hoàn cảnh khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh hoặc lý do bất khả kháng khác mà mất nhà ở và không có khả năng tự bảo đảm các nhu cầu thiết yếu được xem xét hỗ trợ từ nguồn lực huy động hoặc nguồn dự trữ quốc gia các mặt hàng như lều bạt, nước uống, thực phẩm, chăn màn, xoong nồi, chất đốt, xuồng máy và một số mặt hàng thiết yếu khác, nhằm đáp ứng nhu cầu trước mắt, tại chỗ. 

Người bị thương nặng được xem xét hỗ trợ ít nhất 5,4 triệu đồng

Người bị thương nặng do thiên tai, hỏa hoạn; tai nạn giao thông, tai nạn lao động nghiêm trọng hoặc các lý do bất khả kháng khác, phải cấp cứu và điều trị tại cơ sở y tế từ 03 ngày trở lên, được xem xét hỗ trợ với mức thấp nhất bằng 10 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội. 

Theo Điều 4 Nghị định, mức chuẩn trợ giúp xã hội là 540.000 đồng/tháng; như vậy, mức hỗ trợ thấp nhất trong trường hợp này tương ứng 5,4 triệu đồng/người. 

Hỗ trợ chi phí mai táng khi có người chết, mất tích

Nghị định quy định hộ gia đình có người chết, mất tích do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn giao thông, tai nạn lao động nghiêm trọng hoặc các lý do bất khả kháng khác được xem xét hỗ trợ chi phí mai táng với mức thấp nhất bằng 50 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội.

Với mức chuẩn 540.000 đồng, mức hỗ trợ thấp nhất tương ứng 27 triệu đồng/người.

Trường hợp cơ quan, tổ chức, cá nhân tổ chức mai táng cho người chết do các nguyên nhân trên vì không có người thân thích nhận trách nhiệm tổ chức mai táng, thì cũng được xem xét hỗ trợ chi phí mai táng theo mức thấp nhất bằng 50 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội. 

Hỗ trợ làm mới, sửa chữa nhà ở

Đối với những gia đình bị thiệt hại về nhà ở, Nghị định quy định các mức hỗ trợ cụ thể. Hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn có nhà ở bị đổ, sập, trôi, cháy hoàn toàn do thiên tai, hỏa hoạn hoặc lý do bất khả kháng khác mà không còn nơi ở thì được xem xét hỗ trợ chi phí làm nhà ở với mức thấp nhất 40 triệu đồng/hộ. 

Trường hợp hộ phải di dời nhà ở khẩn cấp theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền do nguy cơ sạt lở, lũ, lụt, thiên tai, hỏa hoạn hoặc lý do bất khả kháng khác thì được xem xét hỗ trợ chi phí di dời nhà ở với mức thấp nhất 30 triệu đồng/hộ. 

Đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn có nhà ở bị hư hỏng nặng do thiên tai, hỏa hoạn hoặc lý do bất khả kháng khác mà không ở được, được xem xét hỗ trợ chi phí sửa chữa nhà ở với mức thấp nhất 20 triệu đồng/hộ. 

Như vậy, tùy tình trạng thiệt hại, chính sách hỗ trợ nhà ở được xác định theo ba nhóm chính: làm nhà ở tối thiểu 40 triệu đồng/hộ; di dời khẩn cấp tối thiểu 30 triệu đồng/hộ; sửa chữa nhà ở tối thiểu 20 triệu đồng/hộ.

Trợ giúp khẩn cấp được tổ chức thực hiện như thế nào?

Điều 13 Nghị định quy định, khi phát hiện tình huống có đối tượng cần trợ giúp khẩn cấp, UBND cấp xã tổ chức rà soát, tổng hợp danh sách và xem xét quyết định hỗ trợ theo hộ gia đình, đối tượng từ nguồn lực của địa phương. 

Trường hợp nhu cầu hỗ trợ vượt quá khả năng của cấp xã, UBND cấp xã có văn bản đề nghị gửi UBND cấp tỉnh xem xét hỗ trợ theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và dự trữ quốc gia.

Nếu nhu cầu hỗ trợ vượt quá khả năng của cấp tỉnh, UBND cấp tỉnh có văn bản đề nghị gửi các bộ, ngành quản lý hàng dự trữ quốc gia xem xét hỗ trợ theo quy định. Nghị định đồng thời cho phép UBND các cấp huy động các nguồn trợ giúp của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để hỗ trợ trực tiếp cho địa phương hoặc thông qua cơ quan, tổ chức. 

Quy định này tạo cơ chế để việc cứu trợ được triển khai ngay từ cơ sở, đồng thời có thể huy động nguồn lực cấp trên và nguồn lực xã hội khi mức độ thiệt hại vượt quá khả năng của địa phương.

Thăm hỏi, tặng quà đối tượng bị ảnh hưởng nghiêm trọng

Ngoài các khoản trợ giúp trực tiếp nêu trên, Điều 14 Nghị định còn quy định việc thăm hỏi, tặng quà đối tượng trợ giúp khẩn cấp hoặc nhân dịp Tết Nguyên đán, gặp mặt.

Đối tượng gồm cá nhân, hộ gia đình bị ảnh hưởng do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, thảm họa, tai nạn giao thông, tai nạn lao động nghiêm trọng hoặc các lý do bất khả kháng khác; cá nhân bị ốm đau, bệnh tật, có hoàn cảnh khó khăn; cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở hỗ trợ nạn nhân mua bán người, cơ sở y tế, cơ quan, tổ chức khác bị ảnh hưởng bởi các sự kiện nêu trên. 

Nghị định quy định mức quà tặng cụ thể đối với hoạt động thăm hỏi của các cơ quan Trung ương. Trong đó, mức quà của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam là 5 triệu đồng/cơ quan, đơn vị và hiện vật trị giá 500.000 đồng/cơ quan, đơn vị; 1 triệu đồng/hộ gia đình và hiện vật trị giá 500.000 đồng/hộ gia đình.

Đối với cá nhân, mức quà của các chức danh trên là 3 triệu đồng/người và hiện vật trị giá 500.000 đồng/người. 

Giá trị hiện vật theo quy định là mức giá đã bao gồm các loại thuế, phí hợp pháp theo quy định. Kinh phí thực hiện thăm hỏi, tặng quà được bố trí từ nguồn ngân sách của cơ quan, tổ chức hoặc các nguồn huy động hợp pháp khác. 

Chính sách trợ giúp khẩn cấp hướng tới việc hỗ trợ người dân ngay khi xảy ra tình huống khó khăn đột xuất, nhất là trong thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn nghiêm trọng và các sự kiện bất khả kháng. Vì vậy, khi trên địa bàn xảy ra thiệt hại về người, nhà ở hoặc có hộ gia đình thiếu đói, mất khả năng tự bảo đảm các nhu cầu thiết yếu, người dân cần kịp thời thông tin cho chính quyền địa phương để được rà soát, xem xét hỗ trợ theo quy định.

Đồng thời, các tổ dân phố, tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư cần chủ động phát hiện những trường hợp khó khăn, đặc biệt là người bị thương nặng, gia đình có người chết hoặc mất tích, hộ mất nhà ở, hộ phải di dời khẩn cấp, hộ thiếu lương thực và các gia đình không có khả năng tự khắc phục hậu quả, để chính sách trợ giúp đến đúng người, đúng thời điểm.

Nghị định số 335/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 05/10/2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để tổ chức trợ giúp kịp thời người dân khi gặp rủi ro, biến cố, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và giúp các gia đình sớm ổn định cuộc sống sau thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn và các tình huống bất khả kháng.