Thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân là trách nhiệm của công dân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Pháp luật hiện hành quy định cụ thể các mức xử phạt đối với hành vi vi phạm trong sơ tuyển, kiểm tra, khám sức khỏe nhằm bảo đảm công tác tuyển chọn công dân được thực hiện nghiêm túc, công bằng và đúng quy định.

Theo Điều 9 Nghị định số 218/2025/NĐ-CP, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, các hành vi vi phạm quy định về sơ tuyển, kiểm tra, khám sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân có thể bị xử phạt với các mức sau:

- Phạt từ 3–5 triệu đồng đối với hành vi không có mặt đúng thời gian, địa điểm sơ tuyển ghi trong quyết định gọi sơ tuyển mà không có lý do chính đáng.

- Phạt từ 5–8 triệu đồng đối với hành vi không nhận quyết định gọi sơ tuyển mà không có lý do chính đáng.

- Phạt từ 15–20 triệu đồng đối với hành vi không có mặt đúng thời gian, địa điểm khám sức khỏe ghi trong quyết định gọi khám sức khỏe mà không có lý do chính đáng.

- Phạt từ 20–30 triệu đồng đối với hành vi cản trở công dân nhận quyết định gọi khám sức khỏe hoặc không nhận quyết định gọi khám sức khỏe mà không có lý do chính đáng.

- Phạt từ 30–40 triệu đồng đối với hành vi gian dối làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe nhằm trốn tránh nghĩa vụ; đưa hoặc nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác để làm sai lệch kết quả khám sức khỏe theo quy định.

- Phạt từ 50–75 triệu đồng đối với hành vi không chấp hành quyết định gọi kiểm tra, khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự hoặc nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.

Công dân thuộc diện được gọi sơ tuyển, kiểm tra, khám sức khỏe cần chủ động nhận quyết định, có mặt đúng thời gian, địa điểm, thực hiện đầy đủ các nội dung kiểm tra, khám sức khỏe và chấp hành nghiêm các yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Trường hợp có lý do chính đáng không thể có mặt theo thời gian quy định, công dân cần kịp thời liên hệ, thông báo và thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền; tuyệt đối không tự ý vắng mặt, né tránh hoặc có hành vi gian dối nhằm làm sai lệch kết quả khám sức khỏe.

Mỗi công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự cần nâng cao ý thức trách nhiệm, nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật về tuyển quân.

Thực hiện nghĩa vụ quân sự không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm của công dân đối với Tổ quốc, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa./.