Nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý thuế, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh khi thực hiện thủ tục hành chính về thuế, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BTC hướng dẫn chi tiết về giao dịch thuế điện tử. Theo đó, người nộp thuế có thể thực hiện hầu hết các thủ tục về thuế trên môi trường điện tử, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính.

Để sử dụng dịch vụ thuế điện tử, người nộp thuế cần lưu ý một số nội dung quan trọng sau:

1. Người nộp thuế phải đáp ứng các điều kiện để thực hiện giao dịch thuế điện tử

Thông tư quy định, trước khi thực hiện các giao dịch điện tử với cơ quan thuế, người nộp thuế phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Trước hết, người nộp thuế phải có tài khoản giao dịch thuế điện tử. Tài khoản này có thể là tài khoản định danh điện tử theo quy định của pháp luật về định danh và xác thực điện tử hoặc tài khoản do Hệ thống thông tin quản lý thuế cấp. Đây là điều kiện bắt buộc để đăng nhập và thực hiện các thủ tục trên môi trường điện tử.

Bên cạnh đó, người nộp thuế phải có thiết bị có kết nối Internet để truy cập hệ thống, thực hiện việc kê khai, nộp hồ sơ, tra cứu thông tin và nhận thông báo từ cơ quan thuế.

Ngoài ra, người nộp thuế phải sử dụng chữ ký điện tử để xác nhận các giao dịch. Chữ ký điện tử có thể là chữ ký số công cộng hoặc chữ ký số chuyên dùng công vụ. Đối với một số giao dịch, cơ quan thuế có thể cho phép sử dụng các hình thức xác thực điện tử khác như mã xác thực giao dịch (OTP), xác thực sinh trắc học hoặc các phương thức xác thực điện tử khác theo quy định.

Việc quy định các điều kiện trên nhằm bảo đảm tính bảo mật, an toàn và giá trị pháp lý của các giao dịch điện tử giữa người nộp thuế và cơ quan thuế.

2. Các hình thức đăng ký giao dịch thuế điện tử

Để tạo thuận lợi cho người nộp thuế, Thông tư quy định nhiều phương thức đăng ký phù hợp với từng nhóm đối tượng.

- Đăng ký qua Cổng Dịch vụ công quốc gia

Đối với người nộp thuế đã được cấp tài khoản định danh điện tử, việc thực hiện giao dịch thuế trở nên đơn giản hơn. Theo quy định, cá nhân Việt Nam sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 02, còn người nước ngoài sử dụng tài khoản định danh điện tử để đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia và thực hiện các thủ tục về thuế mà không phải đăng ký thêm tài khoản riêng với Hệ thống thông tin quản lý thuế. Quy định này góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, tránh việc phải tạo nhiều tài khoản trên các hệ thống khác nhau.

- Đăng ký trực tiếp trên Hệ thống thông tin quản lý thuế

Trường hợp đăng ký trực tiếp trên hệ thống của ngành Thuế, người nộp thuế phải thực hiện Tờ khai đăng ký giao dịch thuế điện tử theo Mẫu số 01/ĐK-TĐT. Trong tờ khai, người nộp thuế cần kê khai đầy đủ các thông tin theo quy định, đặc biệt là số điện thoại và địa chỉ thư điện tử (email) chính thức để cơ quan thuế gửi các thông báo trong quá trình sử dụng dịch vụ.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, chậm nhất trong vòng 15 phút, Hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động phản hồi kết quả xử lý qua địa chỉ thư điện tử đã đăng ký. Nếu hồ sơ hợp lệ, người nộp thuế sẽ nhận được Thông báo chấp nhận đăng ký, đồng thời được cấp tài khoản giao dịch thuế điện tử. Trường hợp hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu, hệ thống sẽ gửi Thông báo không chấp nhận, trong đó nêu rõ lý do để người nộp thuế bổ sung hoặc điều chỉnh.

Thời gian xử lý chỉ trong 15 phút giúp người nộp thuế nhanh chóng hoàn tất việc đăng ký và có thể sử dụng ngay các dịch vụ thuế điện tử.

- Đăng ký thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ T-VAN

Đối với người nộp thuế sử dụng dịch vụ của các tổ chức truyền nhận dữ liệu điện tử (T-VAN), việc đăng ký được thực hiện ngay trên hệ thống của đơn vị cung cấp dịch vụ. Người nộp thuế lập Tờ khai đăng ký Mẫu số 01/ĐK-TĐT và gửi qua hệ thống T-VAN. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, trong thời hạn 15 phút, cơ quan thuế sẽ gửi kết quả chấp nhận hoặc không chấp nhận thông qua chính hệ thống của tổ chức T-VAN.

Thông tư cũng lưu ý, hồ sơ gửi qua T-VAN phải có đồng thời chữ ký số của người nộp thuế và chữ ký số của tổ chức T-VAN nhằm bảo đảm tính xác thực của hồ sơ điện tử.

- Đăng ký qua các kênh thanh toán điện tử

Đối với dịch vụ nộp thuế điện tử, người nộp thuế cũng có thể đăng ký thông qua ngân hàng thương mại hoặc các tổ chức trung gian thanh toán đã kết nối với Hệ thống thông tin quản lý thuế. Việc đăng ký được thực hiện theo hướng dẫn của từng đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử. Nhờ đó, người nộp thuế có thể vừa thực hiện nghĩa vụ tài chính vừa theo dõi tình trạng nộp thuế ngay trên hệ thống ngân hàng hoặc ứng dụng thanh toán điện tử mà mình đang sử dụng.

3. Một số lưu ý trong quá trình sử dụng

- Nếu thông tin đã đăng ký có thay đổi như số điện thoại, địa chỉ thư điện tử hoặc các thông tin khác liên quan đến giao dịch thuế điện tử thì người nộp thuế phải thực hiện cập nhật trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh thay đổi. Việc cập nhật kịp thời sẽ giúp bảo đảm các thông báo của cơ quan thuế được gửi đúng địa chỉ liên hệ, tránh ảnh hưởng đến việc thực hiện nghĩa vụ thuế. 

- Toàn bộ hồ sơ, chứng từ và văn bản gửi trong quá trình giao dịch thuế điện tử phải được lập bằng tiếng Việt. Đối với tài liệu bằng tiếng nước ngoài, người nộp thuế phải dịch sang tiếng Việt và chịu trách nhiệm về tính chính xác của bản dịch khi cung cấp cho cơ quan thuế.

- Giao dịch thuế điện tử được thực hiện liên tục 24 giờ trong ngày, 07 ngày trong tuần, kể cả ngày nghỉ, ngày lễ và Tết. Điều này giúp người dân và doanh nghiệp chủ động thực hiện thủ tục vào bất kỳ thời điểm nào mà không phụ thuộc vào giờ làm việc của cơ quan hành chính.

Việc triển khai đồng bộ giao dịch thuế điện tử theo Thông tư số 89/2026/TT-BTC là bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng nền hành chính hiện đại, công khai và minh bạch. Thông qua việc mở rộng các phương thức đăng ký, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tăng cường xác thực điện tử và cho phép thực hiện giao dịch mọi lúc, mọi nơi, người nộp thuế sẽ tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí và giảm các thủ tục hành chính không cần thiết.

Người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần chủ động đăng ký tài khoản giao dịch thuế điện tử, thường xuyên cập nhật thông tin liên hệ và thực hiện đúng các quy định của Thông tư để khai thác hiệu quả các dịch vụ thuế điện tử, góp phần cùng ngành Thuế xây dựng môi trường quản lý thuế hiện đại, minh bạch và phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người nộp thuế./.