Việc lắp đặt camera giám sát ngày càng phổ biến tại cửa hàng, cơ sở kinh doanh và các khu vực cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, theo Nghị định số 330/2026/NĐ-CP của Chính phủ, việc ghi âm, ghi hình tại không gian công cộng, khu vực cung cấp dịch vụ cho khách hàng phải tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trong đó, tổ chức lắp đặt, sử dụng thiết bị ghi âm, ghi hình mà không có thông báo, cảnh báo theo quy định có thể bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng.

Nghị định số 330/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân đã quy định cụ thể trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân thu được từ hoạt động ghi âm, ghi hình tại nơi công cộng.

Lắp camera nhưng không có biển cảnh báo có thể bị phạt đến 20 triệu đồng

Theo khoản 1 Điều 71 Nghị định số 330/2026/NĐ-CP, phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với tổ chức thực hiện một trong các hành vi:

- Lắp đặt, sử dụng thiết bị ghi âm, ghi hình tại không gian công cộng, khu vực cung cấp dịch vụ cho khách hàng nhưng không áp dụng hình thức thông báo, cảnh báo bằng biển báo vật lý hoặc phương tiện điện tử tại vị trí dễ nhận biết để chủ thể dữ liệu cá nhân hiểu được mình đang bị ghi âm, ghi hình;

- Không cung cấp thông tin liên hệ của Bên kiểm soát dữ liệu cá nhân, Bên kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân khi chủ thể dữ liệu cá nhân có yêu cầu truy xuất hình ảnh của mình, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Như vậy, các cơ quan, tổ chức, cơ sở kinh doanh, dịch vụ có lắp đặt camera tại khu vực thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định trên cần bố trí biển báo hoặc hình thức cảnh báo điện tử ở vị trí dễ nhận biết, giúp người dân, khách hàng biết khu vực đang được ghi âm, ghi hình.

Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định số 330/2026/NĐ-CP, mức phạt quy định tại Điều 71 là mức phạt áp dụng đối với tổ chức. Cá nhân có cùng hành vi vi phạm bị áp dụng mức phạt bằng một phần hai mức phạt đối với tổ chức. Do đó, đối với hành vi nêu trên, cá nhân có thể bị phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng.

Sử dụng, chia sẻ trái phép dữ liệu từ camera có thể bị phạt đến 50 triệu đồng

Đáng chú ý, pháp luật không chỉ quy định trách nhiệm thông báo khi lắp đặt camera mà còn kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng dữ liệu thu được từ hệ thống camera giám sát. Theo khoản 2 Điều 71 Nghị định số 330/2026/NĐ-CP, mức phạt từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi sử dụng dữ liệu cá nhân, hình ảnh, giọng nói thu được từ hệ thống camera giám sát công cộng cho các mục đích thương mại, phân tích hành vi hoặc nhận diện khuôn mặt tự động để lập hồ sơ cá nhân mà không có sự đồng ý hợp pháp; hoặc trích xuất, chia sẻ, công khai trái phép dữ liệu ghi âm, ghi hình.

Quy định này đặt ra yêu cầu đối với tổ chức, đơn vị quản lý hệ thống camera không chỉ ở khâu lắp đặt mà còn trong toàn bộ quá trình quản lý, khai thác, sử dụng và chia sẻ dữ liệu hình ảnh, âm thanh thu được.

Camera giám sát là giải pháp hữu ích trong bảo đảm an ninh, an toàn, phòng ngừa vi phạm và bảo vệ tài sản. Tuy nhiên, hình ảnh, giọng nói và các thông tin có khả năng xác định một con người cụ thể có thể liên quan đến dữ liệu cá nhân và phải được bảo vệ theo quy định pháp luật.

Vì vậy, các cơ quan, tổ chức, cơ sở kinh doanh và cá nhân khi lắp đặt, sử dụng hệ thống camera cần rà soát vị trí đặt thiết bị; thực hiện đầy đủ việc thông báo, cảnh báo tại những khu vực pháp luật yêu cầu; quản lý chặt chẽ dữ liệu ghi âm, ghi hình; không tùy tiện trích xuất, chia sẻ hoặc công khai hình ảnh của người khác trái quy định.

Đặc biệt, đối với các cửa hàng, cơ sở dịch vụ và những địa điểm có khách hàng thường xuyên ra vào, cần chủ động kiểm tra hệ thống camera và bổ sung biển cảnh báo hoặc phương tiện thông báo điện tử ở vị trí dễ quan sát nếu chưa thực hiện.

Việc tuân thủ các quy định về ghi âm, ghi hình không chỉ giúp tránh nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi cá nhân, nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân trong môi trường số./.