Chính phủ đã ban hành Nghị định số 295/2026/NĐ-CP quy định về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã, có hiệu lực thi hành từ ngày 23/7/2026, thay thế Nghị định số 92/2024/NĐ-CP. Nghị định quy định cụ thể về trình tự, thủ tục đăng ký; thẩm quyền giải quyết; đăng ký trên môi trường điện tử và trách nhiệm của các cơ quan trong việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ, góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong lĩnh vực kinh tế tập thể.

Giấy chứng nhận đăng ký đồng thời là giấy chứng nhận đăng ký thuế

Theo Nghị định, Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác được cấp cho tổ hợp tác; Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã được cấp cho hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã. Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, Giấy chứng nhận đăng ký địa điểm kinh doanh được cấp cho chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.
Nội dung Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, Giấy chứng nhận đăng ký địa điểm kinh doanh được ghi trên cơ sở thông tin trong hồ sơ đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hồ sơ đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh. Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế của tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Đáng chú ý, Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác và Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế, tuy nhiên không phải là giấy phép kinh doanh.

UBND cấp xã là đầu mối giải quyết thủ tục đăng ký

Nghị định quy định rõ cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã là đơn vị trực tiếp giải quyết thủ tục đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã.

Đối với các địa phương có thành lập phòng chuyên môn, việc đăng ký sẽ do phòng chuyên môn được UBND cấp tỉnh giao chức năng thực hiện. Trường hợp không thành lập phòng chuyên môn thì UBND cấp xã trực tiếp thực hiện nhiệm vụ này. Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã được sử dụng tài khoản và con dấu để thực hiện các thủ tục theo quy định.

Thực hiện đăng ký tại Bộ phận Một cửa cấp xã

Người thành lập hoặc đại diện tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã chỉ cần nộp 01 bộ hồ sơ tại Trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã.

Hồ sơ được tiếp nhận khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của Luật Hợp tác xã và Nghị định, bao gồm: đầy đủ thành phần hồ sơ; kê khai tên tổ hợp tác, hợp tác xã; có số điện thoại liên hệ của người nộp hồ sơ; hoàn thành nghĩa vụ nộp lệ phí (nếu thuộc diện phải nộp). Sau khi tiếp nhận, Bộ phận Một cửa sẽ cấp giấy tiếp nhận và hẹn trả kết quả, đồng thời chuyển hồ sơ ngay đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã để xử lý. Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã có trách nhiệm số hóa hồ sơ, cập nhật thông tin lên Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã và kết nối dữ liệu với cơ quan thuế để thực hiện cấp mã số thuế theo quy định. Các thông tin đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trên Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã được truyền sang Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế để phối hợp, trao đổi thông tin giữa cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã và cơ quan thuế.
Thời hạn để tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã sửa đổi, bổ sung hồ sơ đăng ký là 60 ngày kể từ ngày cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã ra thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ. Sau thời hạn nêu trên, nếu tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không nộp hồ sơ sửa đổi, bổ sung thì hồ sơ đăng ký không còn giá trị. Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã sẽ hủy hồ sơ đăng ký theo quy trình trên Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã.
Người có thẩm quyền ký văn bản đề nghị đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có thể gửi văn bản đề nghị dừng thực hiện thủ tục đăng ký đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã khi hồ sơ đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã chưa được chấp thuận trên Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã. Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã xem xét, ra thông báo dừng thực hiện thủ tục đăng ký cho tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và hủy hồ sơ đăng ký theo quy trình trên Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đề nghị. Trường hợp từ chối dừng thực hiện thủ tục, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã ra thông báo bằng văn bản cho tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và nêu rõ lý do từ chối.

Khuyến khích thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử

Nghị định cũng quy định đầy đủ quy trình đăng ký trực tuyến. Người nộp hồ sơ sử dụng tài khoản định danh điện tử để đăng nhập thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID), sau đó thực hiện kê khai, tải hồ sơ điện tử, thanh toán phí, lệ phí (nếu có) và xác thực điện tử theo quy định. Sau khi nộp hồ sơ thành công, hệ thống sẽ tự động cấp giấy tiếp nhận điện tử và thông báo lịch trả kết quả. Người dân, tổ hợp tác, hợp tác xã có thể theo dõi toàn bộ quá trình xử lý hồ sơ trực tuyến trên Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã.

Nghị định cũng cho phép người nộp hồ sơ được đề nghị dừng thực hiện thủ tục đăng ký khi hồ sơ chưa được chấp thuận trên hệ thống. Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã sẽ xem xét và giải quyết theo quy định.

Việc ban hành Nghị định số 295/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện cơ chế đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã theo hướng công khai, minh bạch, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.