Từ ngày 01/7/2026, Nghị định số 234/2026/NĐ-CP của Chính phủ về xử lý kỷ luật đối với viên chức chính thức có hiệu lực. Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định cụ thể các trường hợp áp dụng hình thức kỷ luật buộc thôi việc đối với viên chức. Theo quy định mới, các hình thức kỷ luật đối với viên chức gồm: khiển trách, cảnh cáo và buộc thôi việc; đối với viên chức quản lý còn có thể áp dụng hình thức cách chức.

4 trường hợp áp dụng hình thức kỷ luật buộc thôi việc

Theo Điều 11 Nghị định số 234/2026/NĐ-CP, hình thức kỷ luật buộc thôi việc được áp dụng đối với viên chức thuộc một trong các trường hợp sau:

Thứ nhất, viên chức đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với viên chức quản lý hoặc cảnh cáo đối với viên chức không giữ chức vụ quản lý mà tái phạm.

Thứ hai, viên chức có hành vi vi phạm lần đầu, gây hậu quả rất nghiêm trọng thuộc các trường hợp theo quy định; sau khi vi phạm không có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và có tình tiết tăng nặng mức kỷ luật theo quy định.

Thứ ba, viên chức sử dụng văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận, xác nhận giả hoặc không hợp pháp để được tuyển dụng vào cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Thứ tư, viên chức nghiện ma túy. Việc xác định trường hợp này phải có kết luận của cơ sở y tế hoặc thông báo của cơ quan có thẩm quyền.

Trường hợp đương nhiên bị buộc thôi việc

Bên cạnh 4 trường hợp nêu trên, Luật Viên chức năm 2025 quy định viên chức bị Tòa án kết án phạt tù mà không được hưởng án treo hoặc bị kết án về tội phạm tham nhũng thì đương nhiên bị buộc thôi việc kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật.

Đối với viên chức quản lý phạm tội bị Tòa án kết án và bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật thì đương nhiên thôi giữ chức vụ được bổ nhiệm.

Viên chức quản lý có thể bị cách chức trong những trường hợp nào?

Nghị định số 234/2026/NĐ-CP cũng quy định các trường hợp áp dụng hình thức kỷ luật cách chức đối với viên chức quản lý, trong đó đáng chú ý là: đã bị kỷ luật cảnh cáo mà tái phạm; có hành vi vi phạm lần đầu gây hậu quả rất nghiêm trọng nhưng chưa đến mức buộc thôi việc theo quy định; hoặc sử dụng văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận, xác nhận giả hoặc không hợp pháp để được bổ nhiệm chức vụ.

Các quy định mới góp phần cụ thể hóa việc xử lý trách nhiệm của viên chức, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập. Mỗi viên chức cần chủ động nghiên cứu, nắm chắc các quy định của pháp luật; nâng cao ý thức trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp; thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ và các quy định trong hoạt động nghề nghiệp, góp phần xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, trách nhiệm, kỷ cương và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.